چمن رول

چمن رول sod turf

چمن sod یک پوشش بالغ چمن است که با یک عملکرد متراکم از نظر مدیریت کشاورزی تولید می شود. این پوشش با حداقل مقدار خاک جابجا شده و برای ایجاد یک پوشش به محل جدید منتقل می شود حال شرایطی مانند ( ضخامت لایه برش ، فصل انتقال ، آماده سازی بستر آتی ، استفاده از مواد تنظیم کننده رشد ، انتخاب رقم مناسب ...) باعث ایجاد چنین پوششی می شود.
 

در اصطلاح چمنهای قابل انتقال را sod می نامند و در حقیقت sodding به عنوان یک روش چمن کاری در برابر seeding به عنوان روش دیگر چمن کاری که کشت مستقیم بذر را در بر دارد قرار می گیرد.

در صورتیکه چمن قابل انتقال دارای طولی حداقل چندین برابر عرض باشد در موقع انتقال پیچیده شود به آن چمن رول می گویند ، درصورتی که چمن رول به ابعاد کوچک تقسیم و بصورت سنگفرش و موزاییک استفاده شود چمن قطعه ای نام خواهد گرفت.


شرایط کشت چمن رول

1 – نوع بذر : استفاده از خواص فیزیولوژیکی و مرفولوژیکی گیاهان حاصل از بذور مختلف ، تعیین کننده نوع مصرف و کیفیت چمن نهایی خواهد بود. البته از گیاهانی غیر از خانواده poaceae نیز امکان بهره برداری و استفاده در جهت تولید چمن رول مهیاست از جمله گیاه دایکاندرا ( Dichondra)

رقم بذر بایستی با شرایط اقلیمی خزانه و محل نهایی انتقال همخوانی داشته باشد . همچنین دارای قدرت و سرعت استولون دهی بالا برای ایجاد یک منطقه توسعه ریشه مناسب باشد.

2 – نوع بستر برای تولید باید همخوانی لازم با سیستم زهکشی و گراف بندی بستر محل آتی جهت کاشت را داشته باشد.

3 – بستر طراحی شده باید به نحوی باشد که بیشترین حجم ریشه را در ضخامت لایه برش جمع کند.

4 – بستر تولید چمن رول باید شرایط برداشت مکانیزه را فراهم کند.

5 – انعطاف بستر پس از تولید که عمدتا" از 8 تا 24 ماه بسته به رقم و آب و هوا متفاوت است طوری باشد که در موقع عمل برداشت و جمع آوری ترک برنداشته و شبکه توسعه ریشه گسسته نشود.

6- نوع طراحی بستر به نحوی انجام گردد که در عمل برداشت بخشی از ریشه ( کلاهک ) قطع تا در موقع واکشت توده چمن وادار به ریشه دهی گردد چرا که لایه های نازک امکان ریشه دهی بهتری را در واکنش های بعدی فراهم می آورند.

7 – طراحی مواد بستر و دانه بندی آن و درصد مواد آلی باید به نحوی باشد که در موقع واکشت و انتقال توسعه ریشه را در بستر جدید فراهم آورد.

8- تامین ظرفیت تبادل کاتیونی ( CEC ) بستر ترجیحا" باید بوسیله مواد آلی انجام شود تا انواع رسهای مورد استفاده در کشاورزی.

این مقدار در بسترهای برداشت شده با ضخامت 5/2 سانتی متر حدودا" 30-25 کیلوگرم و در ضخامتهای 4 سانتی متر حدودا" 60-55 کیلوگرم می باشد.

منطقه توسعه ریشه و ضخامت لایه برش

از مهمترین مسائل در تولید چمن رول که فاصله بین موفقیت و عدم موفقیت در این صنعت است مدیریت توسعه ریشه در ضخامت لایه برش است.حداقل فضای مناسب برای توسعه ریشه ، بستری به عمق 30 سانتی متر با زهکش بسیار مناسب است.

عوامل مهم در مدیریت بستر عبارت است از :

1 – توسعه عمق تا حداقل 25 سانتی متر

2 – توسعه افقی ریزوم در ارقام ریزوم دار در عمق حداکثر 10 سانتی متر

3 – توزیع ریزوم و حرکت آن به شکل غیر افقی به طوری که بستر و محل توسعه را به طور متقاطع قطع کند.

این مسئله به جهت آن است که در موقع برداشت تیغ دستگاه باعث قطع مقاطع مشخصی از ریزوم و کلاهک ریشه بشود تا در انتقال باعث گیرایی هر چه سریعتر بشود.

میزان گسترش ریزوم و استولون مهمترین عامل استحکام چمن و توانایی آن برای ریشه دهی دوباره است هر چه استحکام چمن و تراکم اندامهای هوایی آن ضعیف تر باشد ، ضخامت چمن بریده شده باید بیشتر باشد تا جابه جایی آن امکانپذیر باشد.هر چه ضخامت لایه برش با اعمال مدیریت صحیح بستر بیشتر باشد گیرایی در محل اصلی دیرتر و هر چه ضخامت کمتر باشد گیرایی در محل جدید سریعتر خواهد بود .ذکر این نکته بسیار ضروری است که ضخامتهای کم به استرس های حمل و نقل و خشکی مقاومت کمتری دارند