تعریف آبیاری:


آبیاری از نظر علمی تعابیر مختلفی دارد اما به معنای واقعی کلمه ،پخش آب روی زمین جهت نفوذ در خاک برای استفاده گیاه و تولید محصول است.از نظر علمی می توان آبیاری را رساندن آب کافی به خاک برای رسیدن به اهدافی چون تامین آب مورد نیاز گیاه ،خنک کردن محیط و ایجاد شرایط مساعد برای رشد گیاه،کم کردن یخبندان ،آبشویی و غیره دانست .


اهداف آبیاری:
تامین رطوبت مورد نیاز خاک برای رشد گیاه
خنک کردن خاک و محیط اطراف گیاه و ایجاد شرایطی مناسب برای رشد بهتر گیاه
کاهش خطر یخبندان
به تاخیر انداختن تشکیل گل در بعضی از گیاهان
نرم کردن کلوخه خاک پس از شخم
رقیق کردن غلطت املاح در اطراف ریشه
کنترل آفات و دادن کود و سموم همراه با آب آبیاری
شستشوی خاک و خارج کردن نمک های اضافی


برنامه ریزی و مدیریت آبیاری:
برنامه ریزی آبیاری یک عملیات مدیریتی است که برای تعیین زمان آبیاری و مقدار آبی که در هر آبیاری باید بکار برده شود ،استفاده می شود .به عبارت دیگر هدف از برنامه ریزی آبیاری،مشخص کردن مقدار دقیق آب مورد استفاده در مزرعه و زمان بندی دقیق کاربرد آن می باشد.زمان بندی دقیق آبیاری را می توان با اندازه گیری نگهداشت رطوبت خاک انجام داد.
مزایای برنامه ریزی و مدیریت آبیاری:
1.با کاهش آبیاری از هزینه های آب و نیروی انسانی کاسته شده و در نتیجه آن حداکثر استفاده از ذخیره رطوبتی خاک به عمل می آید
2.عملکرد محصول و کیفیت آن ودر نتیجه در آمد خالص افزایش می یابد.
3.از آب ذخیره شده در نتیجه برنامه ریزی و مدیریت آبیاری می توان در آبیاری گیاهان کم ارزش ، که در طول مدت کم آبی نمی توان آبیاری کرد ،استفاده نمود که سبب افزایش درآمد های جانبی می شود.
4.رواناب سطحی و نشت عمقی کاسته شده و در نتیجه هزینه کود کاهش می یابد.....


روش های آبیاری :
به روش های گفته می شود که آب را در سطح مزرعه در اختیار گیاه قرار می دهند این روش ها به دو دسته کلی تقسیم می شوند 1.روش های آبیاری سطحی 2.روش های آبیاری تحت فشار

روش های آبیاری سطحی
به روش هایی گفته می شود که آب را تحت اثر نیروی ثقل (جاذبه)روی سطح مزرعه پخش می کنند در این روش ،آب از نهر آب از لوله دریچه دار در سطح خاک جریان یافته وبا نفوذ تدریجی در خاک در اختیار ریشه گیاه قرار می گیرد.به این روش های آبیاری ، روش ثقلی هم گفته می شود .روش های آبیاری سطحی به 3 دسته تقسیم می شوند
•    آبیاری کرتی(غرقابی یا حوضچه ای )
•    آبیاری نواری(کرت شیب دار)
•    آبیاری شیاری (تشتی ،جوی و پشته ای ، حوضچه ای ، فارو)


اجزا یک سیستم آبیاری سطحی
یک شبکه آبیاری اصولا ازسه قسمت عمده تشکیل شده است
قسمت انتقال    قسمت مصرف     قسمت دفع
قسمت انتقال،آب را از منبع تا سر مزرعه انتقال می دهد.قسمت مصرف شامل سطح مزرعه است که آب به روش های مختلف در آن توزیع شده و در آن به مصرف گیاه می رسد .قسمت دفع ،آب اضافی سیستم را از طریق کانال های زهکشی جمع آوری کرده واز سطح مزرعه خارج می کند.


روش های آبیاری تحت فشار
اهدافی که با استفاده از این روش آبیاری بدست می آیند شامل:افزایش محصول در واحد سطح در مقایسه با آبیاری سطحی
جلوگیری از سله بستن و حفظ پوکی خاک ،قابلیت استفاده برای تمام گیاهان ،امکان آبیاری انجام آبیاری همراه با کود پاشی و سمپاشی و پخش یکنواخت آنها،وارد نشدن بذر علف هرز به مزرعه توسط آب انتقالی ،کاهش تبخیر سطحی و جلوگیری از خارج شدن آب از محوطه  ریشه ،افزایش کیفی وکمی محصول،عدم نیاز به نیروی کارگر زیاد......
آبیاری تحت فشار دارای دو روش کلی می باشد که این روش عبارتند از:
•    روش آبیاری بارانی
•    روش آبیاری قطره ای (موضعی)


روش آبیاری بارانی
آبیاری بارانی یکی از روش  نوین آبیاری در جهان به شمار می رود که استفاده از آن در 40 سال اخیر متداول شده است بطور کلی می توان گفت که آبیاری بارانی از زمانی که لوله های سبک با اتصالات سریع وآسان به بازار عرضه شد،توسعه یافته است ساختمان آبپاش ها طوری است که هنگامی که آب  با فشار از آن خارج می شود بصورت قطرات ریز و درشت در آمده  ومشابه باران در سطح مزرعه پخش می شود.به همین دلیل این سیستم آبیاری به روش بارانی نامیده می شود به طور کلی آبیاری به روش بارانی رادر اغلب شرایط مانند مناطق شیبدار ،خاک های سبک ،سنگین و شرایطی  و شرایطی که آبیاری به طریق ثقلی امکان پذیر نیست،می توان  اجرا نمود
قسمت های مختلف یک سیستم آبیاری بارانی عبارتند از:
سیستم پمپاژ(گاهی برای تامین فشار از اختلاف ازتفاع نیز استفاده می کنند)
لوله های اصلی
لوله های جانبی
آبپاش ها

مزایای کلی آبیاری بارانی
صرفه جویی در مصرف  آب،امکان آبیاری با منبع آبی کم که در آبیاری سطحی  نمی تواند مورد استفاده قرار گیرد،امکان آبیاری در بیشتر خاک ها با بافت های مختلف(خاک های سبک تا سنگین )،با این روش می توان جریان سطحی آب و فرسایش خاک را به صفر رساند،نیروی کارگری لازم در مقایسه با آبیاری سطحی کم بوده و در موارد لازم می توان سیستم را مکانیزه کرد،بعضی از گیاهان عکس العمل بسیار مناسبی نسبت به آبیاری بارانی نشان می دهند وعملکرد محصول آنها افزایش می یابد،حذف عملیات تسطیح وکاهش هزینه های آماده سازی اراضی ،تهویه خاک به راحتی انجام می شود.
انواع روش آبیاری بارانی
1.    آبیاری بارانی کلاسیک
2.    آبیاری بارانی غلطان
3.    آبیاری بارانی قطره ای
4.    آبیاری بارانی دوار مرکزی
5.    آبیاری بارانی خطی

روش آبیاری قطره ای
پیدایش اولیه روش آبیاری قطره ای را می توان به ایرانیان نسبت داد .روش آبیاری قطره ای مشابه روش آبیاری بارانی است با این تفاوت که بجای آبپاش از قطره چکان استفاده می شود و برای هر درخت معمولا از تعدادی قطره چکان استفاده می شود .میزان آبدهی هر قطرچکان بین 2 تا4 لیتر در ساعت است.قسمت های مختلف روش آبیاری قطره ای همانند سیستم آبیاری بارانی می باشد با این تفاوت که بعد از سیستم پمپاژ،یک قسمت فیلتراسیون وجود دارد.این قسمت فیلتراسیون معمولا دارای دو بخش می باشد.بخش اول این فیلتر ذرات درشت دانه وبخش دیگر آن ذرات زیردانه را از آب مورد استفاده برای آبیاری جدا می کنند.یکی از محدویت های آبیاری قطره ای خطر گرفتگی قطره چکان ها،ناشی از مواد معلق موجود در آب است.این آبیاری برای گیاهانی استفاده می شود که دائمی باشند.

مزایای آبیاری قطره ای
صرفه جویی در میزان آب مصرفی
عدم تماس آب با میوه وبرگ و ساقه و تنه درخت که در نتیجه آن احتمال رسیدن خسارت به وسیله بیماری های گیاهی کاهش می یابد
فشار در این روش آبیاری کم ومداوم و قطر لوله ها مناسب است وانجام عملیات آبیاری بسیار ساده است
بعلت ثابت بودن اجزا سیستم آبیاری قطره ای،به نیروی کارگری کمتری نیاز است
ارزان و موثر بودن روش افزودن کود شیمیایی محلول
بالا رفتن مرغوبیت و کیفیت محصول....
انواع روش های آبیاری قطره ای
1.    آبیاری دریپ(قطره ای)
2.    ابیاری زیر بستری
3.    آبیاری فواره ای (بابلر)
4.    آبیاری آبفشانی(اسپری)

اتوماسیون آبیاری

مهندسین این مجموعه قادر به طراحی و اجرای سیستم اتوماسیون آبیاری و اجرای انواع محوطه های منازل ،ویلا ها و ... می باشند.

اتوماسیون آبیاری ( آبیاری خودکار ) در دو بخش تمام اتومات و نیمه اتومات قابل اجراست.

 

آبیاری اتومات

در این نوع اتوماسیون با نصب سیستم کنترولر سیستم طراحی شده شامل اسپرینگلر یا میکرو جت ها و یا دریپر ها از کنترولر فرمان می گیرند و در زمان های مشخص شده شروع به آبیاری می نمایند و هیچ نیازی به شخص برای کاربری ندارند ، مگر برای سرویس و نظارت بر آبیاری .
 

آبیاری نیمه اتومات

در این نوع اتوماسیون مجموعه باغچه ها با باز شدن شیر آب توسط بهره بردار آبیاری می شود، بدیهی است در هر نوبت آبیاری نیاز به حضور بهره بردار برای قطع و وصل جریان آب الزامیست.